آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

240

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

خوارزم آتشكده بنا كرد و آتش فرنبغ را در آن جاى داد . ما بطور محقق نميدانيم ، كه اين سه آتش از چه زمانى معروف شده‌اند . هوفمان « 1 » حدس زده است ، كه آتش جاودانى شهر آساك « 2 » در ايالت استائوئن « 3 » ، كه ارشك مؤسس سلسله اشكانى در حضور آن بتخت شاهنشاهى نشست « 4 » ، نسبتى با آتش آذر برزين مهر دارد ، زيرا مكان اين آتش در عهد ساسانيان نزديك شهر آساك بوده است . بنابر روايت روحانيون زردشتى ، اين سه آتش بسه طبقه از طبقات اجتماعى ايران متعلق بوده و موافق قصص داستانى سه فرزند زردشت هر يك مؤسس يكى از طبقات مذكور بوده‌اند . آذرفرنبغ آتش طبقه روحانى ؛ آذرگشنسپ آتش طبقه جنگيان يا آتش پادشاه و آذربرزين مهر آتش طبقه كشاورزان . در عهد ساسانيان مكان اين سه آتش معلوم است و بنابر روايات متداوله ، شهرياران داستانى قبل از عهد هخامنشى اين سه آتش را در آن مكان‌ها قرار داده بودند . آذرفرنبغ يا آتش روحانيان ، مطابق بندهشن هندى ، در كوه رشن « 5 » در كابلستان ( ايالت كابل ) بوده است ، اما احتمال ميرود ، كه اين اشتباه از جانب نساج واقع شده باشد بندهشن ايرانى عبارتى ديگر دارد كه متأسفانه قرائت آن بسيار مشكوك است . ويليمز « 6 » جكسن « 7 » آن را چنين خوانده است : « كوه درخشان كواروند در بلوك كار » . كواروند را بمعنى بخارآلود گرفته است و ميخواهد ثابت كند ، كه مقصود شهركاريان ايالت فارس است ، كه در نيمه راه بين بندر سيراف و دارابجرد بوده است و در آنجا امروز هم آثار ويرانه معبد قديمى پديدار

--> ( 1 ) - هوفمان ، ص 291 . ( 2 ) - AsaaK ( 3 ) - Astaouone ( 4 ) - ايزيدور خاراكسى . ( 5 ) - Roshn ( 6 ) - تعيين محل آذرفرنبغ The Location of Farnb . gh Fire ، مجله شرقى امريكا 1921 ، ص 81 و بعد . ( 7 ) - Williams Jakson